Teatr Zagłębia w Sosnowcu za pośrednictwem reżysera Radosława Rychcika przygotował grecką tragedię "Król Edyp" Sofoklesa, która została połączona z motywem zbliżającej się katastrofy klimatycznej.

“Król Edyp” Sofoklesa to tragedia grecka napisana po wielkiej zarazie jaka nawiedziła Ateny na początku wojny peloponeskiej. W dramacie zaraza nawiedzająca ludność była efektem kary boskiej za działanie tytułowego króla Edypa. Władcy, który słuchał o przyczynach zarazy ale nie chciał ich usłyszeć, nie chciał przyjąć wyjaśnień do wiadomości i zacząć działać. I to też jest rzeczą, której uchwycił się reżyser Radosław Rychcik, przenosząc tragedię na Sosnowiecką scenę. Reżyser ten znany jest z tego, że biorąc na warsztat pewne znane, tradycyjne utwory, łączy je z nietuzinkowymi tematami jak np. “Wesele” Wyspiańskiego połączone z tematyką “kłopotów” w Irlandii Północnej, czy “Ślub” Gombrowicza gdzie przenosi wszystko do onirycznych klimatów snu. Tutaj, w “Królu Edypie” połączył grecką tragedię ze spojrzeniem na zbliżającą się katastrofę klimatyczną.

Tytułowa postać Edypa, tak jak obecni rządzący na całym świecie, nie chcą słuchać głosów wyjaśniających co się dzieje, co jest przyczyną zmian klimatycznych oraz co się może stać jeśli nie zaczniemy działać już dzisiaj. Że pewne rzeczy zbliżają się z każdym momentem i są nieuchronne jeśli czegoś nie zrobimy żeby im zapobiec. Niestety rządzący słuchają ale nie słyszą, zaprzeczają przedstawionym im faktom. Tutaj w spektaklu wieszczką która jednoznacznie pokazuje Edypowi co się dzieje, jakie mogą być tego wszystkie skutki jest Greta Thunberg, która przemawia podczas szczytu klimatycznego ONZ w 2019r. Słowa jakie wtedy padają są mocne, dobitne i smutne, bo w toku lat które upłynęły od tego przemówienia, widzimy, że nic się tak naprawdę nie zmieniło na lepsze. Szkoda jedynie, że w toku spektaklu cały wątek “ekologiczny” został w pewien sposób porzucony po występie wieszczki, a przynajmniej nie był tak mocno podkreślony jak w tej scenie. Jednak mimo odejścia od tematu przewodniego czyli katastrofy klimatycznej, spektakl ogląda się naprawdę dobrze. Bo możemy oglądać sprawnie przedstawioną na teatralnej scenie grecką tragedię.

Muszę też przyznać, że spektakl miejscami jest nierówny. Początkowa scena gdy w sklepie ludzie panicznie się poruszają, coraz szybciej i szybciej aż zaczynają biec wprowadza pewien niepokój, nastawia widza czego może się spodziewać. Jednak sama scena trwa odrobinę za długo i niepokój oraz zaciekawienie zaczyna być powoli zastępowane znużeniem. Potem akcja płynie dość leniwie aż do spotkania wieszczki i dopiero od tego momentu akcja przyspiesza, zagęszcza się, widz nie ma już czasu na nudę. I dalej już wszystko przebiega płynnie.

Scenografia spektaklu oraz ubrania bohaterów jasno wskazują nam, że akcja przeniesiona jest do naszych czasów - garnitur Edypa i Kreona, garsonka Koryfeusza chóru, suknia balowa Jokasty, zaś za bohaterami stoją panele z przyczepionymi wycinkami z gazet, informacje, zdjęcia z powodzi, przejścia tornada, pożaru oraz ekran na którym wyświetlane są fragmenty nagrań z katastrof naturalnych jakie nawiedzały różne zakątki Ziemi. Jednym słowem wszystko żeby cały czas przypominać widzowi, że przedstawiana historia rozgrywa się tu i teraz.

Podsumowując Sosnowiecki “Król Edyp” mógł być naprawdę mocnym głosem ws. przeciwdziałania zbliżającej się katastrofie klimatycznej, jednak gdzieś w toku realizacji główna idea się zgubiła, ale mimo to została z niej sprawna grecka tragedia, którą bardzo dobrze się ogląda.

Tomasz Sknadaj, maj 2022r.


Król Edyp, reż. Radosław Rychcik, Teatr Zagłębia w Sosnowcu / fot. Paweł Wojciechowski

Król Edyp
Teatr Zagłębia w Sosnowcu
premiera: 07 maja 2022r.

Autor: Sofokles
Przekład: Antoni Libera
Reżyseria i opracowanie tekstu: Radosław Rychcik
Scenografia i kostiumy: Łukasz Błażejewski
Muzyka: Michał Lis
Choreografia: Jakub Lewandowski
Video: Paweł Szymkowiak, Aleksander Joachimiak

Obsada: Maria Bieńkowska, Mirosława Żak, Paweł Charyton, Grzegorz Kwas, Beata Deutschman, Michał Bałaga, Tomasz Kocuj, Wojciech Leśniak.