Facebook Tweeter Instagram YouTube

nasze patronaty | kontakt

Kariera Artura Ui Teatr Telewizji 9.04

powrót
Kariera Artura Ui Teatr Telewizji 9.04

9 kwietnia 2019 r. zapraszamy do Teatru Telewizji na spektakl z 1973 r. pt. "Kariera Arturo Ui" w reżyserii Jerzego Gruzy. Występują: Marek Walczewski, Krzysztof Kowalewski, Bronisław Pawlik, Henryk Machalica. Przedstawienie należy do Złotej Setki Teatru Telewizji.

Powstała w 1941 roku w Finlandii „Kariera Artura Ui” miała być wedle słów jej autora „parabolą, napisaną po to, aby unicestwić i zniszczyć powszechny i niebezpieczny szacunek wobec wielkich morderców i zbrodniarzy”. Historia gangstera z Bronxu, który wkrada się w łaski potężnego trustu kalafiorowego i brutalnie przejmuje władzę w Chicago i Cicero to opowieść z kluczem.

Poszczególne postaci i wydarzenia mają swe autentyczne odpowiedniki. I tak pierwowzorem Artura Ui jest Adolf Hitler, Dogsborougha – prezydent Hindenburg, Ernesta Romy – Ernest Roehm, Emanuela Giri – Goering, Giuseppe Givoli – Goebbels itp. Dramat Brechta jest zatem, ujętą w uniwersalną metaforę, historią dojścia Hitlera do władzy. W ten sposób interpretowali go również pierwsi inscenizatorzy. Na gruncie polskim najsłynniejszym przedstawieniem „Kariery...” w tym duchu był spektakl w warszawskim Teatrze Współczesnym z fenomenalną kreacją Tadeusza Łomnickiego, który mistrzowsko oddał sposób gestykulacji i mówienia Hitlera.

Jerzy Gruza, inscenizując w 1973 roku „Karierę Artura Ui”, dokonał nie lada wyczynu. Odważnie zerwał z „kanonicznym” sposobem wystawiania tej sztuki i... osiągnął znakomity rezultat. Potraktował Brechtowski dramat jako ponadczasową opowieść o przemocy, która w rękach ludzi bezwzględnych staje się niesłychanie skutecznym środkiem w zdobywaniu szczytów władzy. Nie przypuszczał zapewne wówczas reżyser, że jego interpretacja „Kariery...” nabierze aktualności po blisko trzydziestu latach, kiedy w demokratycznej Polsce poważnym problemem staną się powiązania mafii z kołami rządzącymi.

Sztuka Brechta w rękach Gruzy niespodziewanie zyskała szekspirowski rozmach i tragizm. „Gdy Arturo rozmawia i czaruje panią Dollfeet (w domyśle żonę Dolfussa, kanclerza Austrii) odniosłem wrażenie, że oglądam replikę sceny uwodzenia lady Anny przez oprawcę jej męża Ryszarda III ” – pisał jeden z krytyków.

Również pod względem aktorskim przedstawieniu trudno coś zarzucić. Występ Marka Walczewskiego w roli tytułowej wytrzymuje porównanie z pamiętną kreacją Łomnickiego. Być może dlatego, że Ui Walczewskiego jest zupełnie inny. Bardziej niż Hitlera przypomina szefa mafii z amerykańskich filmów gangsterskich. To psychopata, który całkowicie zatracił instynkt moralny. Nieobliczalny nawet dla najbliższych zauszników, wpadający na przemian w stany furii i panicznego lęku, inteligentny i chorobliwie ambitny. Karykaturalnej groteskowości Łomnickiego Walczewski przeciwstawia złowieszczą finezję bandyty, którego krwawego pochodu do władzy nikt i nic nie potrafi zatrzymać.

Akcja „Kariery Artura Ui” toczy się w Chicago podczas kryzysu gospodarczego. Przedstawiciele potężnego trustu kalafiorowego zastanawiają się, jak ratować firmę wobec załamania handlu warzywami. Wyjściem z trudnej sytuacji mogłab

Akcja „Kariery Artura Ui” toczy się w Chicago podczas kryzysu gospodarczego. Przedstawiciele potężnego trustu kalafiorowego zastanawiają się, jak ratować firmę wobec załamania handlu warzywami. Wyjściem z trudnej sytuacji mogłaby być „szemrana” pożyczka. Chcąc ją uzyskać podstępnie wmanewrowują w swoje nieczyste interesy starego Dogsborougha, wpływowego członka władz miejskich, cieszącego się nieposzlakowaną opinią. Dzięki jego interwencji pożyczka zostaje udzielona. Szczegółowe wieści o tym przekręcie docierają do Artura Ui, miejscowego gangstera, który od dawna marzy o przejęciu kontroli nad trustem. Bandyta doskonale wie, że lepsza okazja nierychło się nadarzy i zaczyna działać. Na efekty nie trzeba długo czekać.

Szczegóły:
Autor: Bertolt Brecht
Przekład: Roman Szydłowski
Reżyseria: Jerzy Gruza
Reżyseria tv: Barbara Borys-Damięcka
Scenografia: Alicja Wirth
Muzyka: Maciej Małecki
Obsada: Marek Walczewski (Arturo Ui), Czesław Kalinowski (Aktor), Janusz Bylczyński (Roma), Krzysztof Kowalewski (Giri), Jan Matyjaszkiewicz (Givola), Tadeusz Białoszczyński (Dogsborough), Eugeniusz Robaczewski (Syn), Ryszard Bacciarelli (Flake), Leon Pietraszkiewicz (Caruther), Jerzy Januszewicz (Butcher), Stanisław Jaśkiewicz (Mulberry), Jerzy Kaliszewski (Clark), Stefan Śródka (Sheet), Zygmunt Maciejewski (O'Casey), Michał Pluciński (Goodwill), Kazimierz Brodzikowski (Gaffles), Bronisław Pawlik (Dullfeet), Ewa Szykulska (Betty Dullfeet), Marian Friedmann (Bowl), Ludwik Pak (Ragg), Bożena Miefiodow (Dockdaisy), Wojciech Brzozowicz (Zapowiadacz), Anna Wróblówna (Kobieta), Lucjan Dytrych (Sędzia), Henryk Machalica (Obrońca), Maciej Koleśnik (Fish), Andrzej Makowiecki (Inna), Roman Kosierkiewicz (Służący), Robert Rogalski (Mieszkaniec Cicero), Wiktor Nanowski (Handlarz I), Zbigniew Kryński (Handlarz II), Kazimierz Zarzycki (Handlarz III)
Premiera 25.06.1973

Emisja: 9.04.2019, TVP Kultura, godz. 20:20

komentarze
comments powered by Disqus
partnerzy TerazTeatr



^
Twoje sugestie i uwagi