Facebook Tweeter Instagram YouTube

nasze patronaty | kontakt

Nominacje do Paszportów Polityki 2018

powrót
Nominacje do Paszportów Polityki 2018

4 grudnia 2018 r. poznaliśmy nominacje do jednej z ważniejszych nagród kulturalnych, czyli Paszportów Polityki. W tym roku nominowane w kategorii TEATR zostały: Marta Górnicka, Anna Karasińska, Weronika Szczawińska.

Marta Górnicka
Jej chóralne spektakle, wykorzystujące rozmaite techniki wokalne, są silnie polityczne i mierzą się z gorącymi tematami.

Reżyserka teatralna urodzona w 1975 r. we Włocławku. Absolwentka reżyserii w Akademii Teatralnej w Warszawie, studiowała także m.in. na warszawskim Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina. Jest twórczynią i dyrygentką teatru chórowego – współczesnej koncepcji antycznego chóru, która według definicji autorki „łączy źródłową dla zachodniej sceny siłę zbiorowego głosu/ciała ze współczesną krytyką języka jako narzędzia władzy”. Jej chóralne spektakle, wykorzystujące rozmaite techniki wokalne, powstające z udziałem wykonawców – amatorów oraz choreografów, dramaturżki Agaty Adamieckiej i muzyków, są silnie polityczne i mierzą się z gorącymi tematami. W pierwszym spektaklu, „Tu mówi chór” z 2010 r. (Instytut Teatralny w Warszawie), 28 kobiet w różnym wieku i różnych zawodów rozprawiało się z formującymi kobiecość wizjami, od antyku po współczesność, od teorii feministycznych po przepisy kulinarne. Kolejne były „Magnificat” o kobietach i Kościele oraz „Requiemaszyna”, o pracy. Chóry Górnickiej szybko wyszły poza Polskę, objeżdżają festiwale i teatry, zdobywają nagrody, a ich autorka coraz częściej pracuje za granicą. Chóry o nacjonalizmie i rosnącej nienawiści do „obcych” przygotowała w Tel Awiwie, w niemieckim Brunszwiku (zdobył nominację do prestiżowej nagrody Fausta) i w poznańskim Teatrze Polskim (podróżujący właśnie po Europie „Hymn do miłości”). W realizowanej od maja 2016 r. „Konstytucji na chór Polaków” naszą ustawę zasadniczą wspólnie czytali m.in. aktorzy warszawskiego Nowego Teatru, artyści z zespołem Downa i kibice Legii Warszawa. Ostatnio przed berlińską Bramą Brandenburską z okazji święta zjednoczenia Niemiec wystawiła spektakl chóralnego czytania niemieckiej konstytucji – „Grundgesetz” był projektem wieloetnicznego Maxim Gorki Theater, w tle było pytanie o dalsze losy niemieckiej wielokulturowości i otwartości w czasach rosnącej w siłę skrajnej prawicy i ogólnego zmęczenia. „Za wypracowanie własnego języka teatru chórowego, sprawdzającego się pod każdą długością geograficzną” – uzasadniał swoją nominację dla Górnickiej Witold Mrozek. A Michał Centkowski dodawał: „Za wymyślenie na nowo antycznego chóru dla współczesnego europejskiego teatru”.

Anna Karasińska
Twórczyni minimalistycznych przedstawień łączących teatr, sztukę opowiadania i performance.

Reżyserka teatralna, dramatopisarka i dramaturżka, ur. w Łodzi w 1978 r. Twórczyni minimalistycznych przedstawień łączących teatr, sztukę opowiadania i performance. Studiowała na ASP w Łodzi, filozofię na Uniwersytecie Łódzkim oraz reżyserię w PWSFTviT. Jej etiudy krótkometrażowe, fabularne i dokumentalne, zdobywały nagrody na międzynarodowych festiwalach. Do teatru przyciągnęła ją szansa „długiego procesu pracy z ludźmi”, bo pole jej artystycznych zainteresowań to „metafizyka i pytania o egzystencję”. Zadebiutowała trzy lata temu, realizując w TR Warszawa, w ramach konkursu Teren TR spektakl „Ewelina płacze”. Jednocześnie skromny i zaskakujący, dowcipny i pełen znaczeń, stał się teatralnym hitem, objechał festiwale i utorował artystce drogę na kolejne sceny. Aktorzy TR odgrywali w nim wyobrażenia zwykłych ludzi na temat aktorstwa i bycia gwiazdą, a niejako przy okazji rodziły się pytania o bycie dziś kimś i człowiekiem w ogóle. Podobnym rozważaniom nad kondycją aktora, widza i człowieka po prostu artystka poświęciła kolejne przedstawienia: „Drugi spektakl” z poznańskiego Teatru Polskiego, „Fantazję” z TR Warszawa czy snujące mniej lub bardziej abstrakcyjne wizje przyszłości „2118. Karasińska” z Nowego Teatru w Warszawie. Do rozważań często zachęca – aktorów i widzów – wydając, głosem z offu, polecenia w stylu „Wyobraź sobie, że...”. Wielu ceni jej teatr właśnie za wywoływanie w nich tych fal zaskakujących czasem także dla nich skojarzeń, wspomnień czy emocji. I za abstrakcyjne poczucie humoru. Witold Mrozek nominował Karasińską m.in. za „wrażliwość na aktora i niesamowitą wyobraźnię”. Dariusz Kosiński pisał: „W pozornie lekkiej formie podejmuje głęboką refleksję nad sytuacją ludzi jako aktorów w wielkim teatrze świata”. Sama na pytanie o to, do czego jest jej potrzebny teatr, odpowiedziała (w Dwutygodnik.com) tak: „Mniej interesuje mnie sztuka, która porusza się w obszarze tzw. uzgodnionej rzeczywistości, choćby podawała nie wiem jak rewolucyjne i mądre treści. Interesuje mnie to, jak uzgodnioną rzeczywistość przekroczyć”.

Weronika Szczawińska
Jej spektakle mają formę esejów scenicznych, łączących elementy teatru, performance’u, tańca i refleksji teoretycznej.

Reżyserka teatralna, dramaturżka i kulturoznawczyni, obroniła doktorat w Instytucie Sztuki PAN. Urodziła się w 1981 r. w Warszawie, jest absolwentką MISH na UW i reżyserii w warszawskiej Akademii Teatralnej. Była kierowniczką artystyczną Teatru im. Bogusławskiego w Kaliszu. Jej spektakle, tworzone z grupą współpracowników, m.in. dramaturżką Agnieszką Jakimiak, aktorem Piotrem Wawrem Jr. i kompozytorem Krzysztofem Kaliskim, mają formę esejów scenicznych, łączących elementy teatru, performance’u, tańca i refleksji teoretycznej. Bada za ich pomocą mechanizmy działania pamięci, zagląda pod podszewkę mitów i legend, poprzez które konstruują się i umacniają rozmaite wspólnoty, krytycznie przygląda się konstrukcji płci. Witold Mrozek, doceniając poszczególne spektakle, oddawał hołd całej twórczości reżyserki, uzasadniając swoją nominację: „Za dojrzałą wizję społecznej odpowiedzialności teatru, działanie na rzecz zmniejszania nierówności i mądrego spotkania”.

To druga nominacja Szczawińskiej do Paszportów POLITYKI. W 2014 r. krytycy docenili ją za „Geniusza w golfie” z krakowskiego Starego Teatru, analizę legendy Konrada Swinarskiego oraz za przepisanie młodzieżowego cyklu powieściowego Małgorzaty Musierowicz osadzonego na poznańskich Jeżycach „na wywrotowy koncert o mieszczańskiej neurozie i wyparciu” (Komuna Warszawa). W mijającym roku wyreżyserowała w warszawskim Teatrze Powszechnym w międzynarodowej obsadzie „Lawrence’a z Arabii”, komedię o stereotypach kulturowych i narodowych. O jej adaptacji nagradzanej i bestsellerowej powieści Eleny Ferrante „Genialna przyjaciółka” we Wrocławskim Teatrze Współczesnym Monika Kwaśniewska-Mikuła pisała: „To najważniejszy, najodważniejszy, najdojrzalszy i najbardziej przejmujący spektakl o kobietach, jaki widziałam w polskim teatrze”. Spektakl jest wielowymiarowym, ale nie dosłownym obrazem o przemocy wobec kobiet, o społecznych nierównościach i o paradoksach społecznego awansu. Jej najnowszą premierą jest zrealizowane w Komunie Warszawa „Nigdy więcej wojny”, w którym wojenne wspomnienia 91-letniej Adeli Sz. zostały poddane teatralnym procedurom zainspirowanym serią kompozycji Amerykanina Williama Basinskiego „Disintegration Loops”.

Wśród zgłoszonych do nominacji byli: Jan Czapliński (dramaturg), Grzegorz Dowgiałło (aktor, muzyk), Magdalena Drab (aktorka, dramatopisarka, dramaturżka), Agata Duda-Gracz (reżyserka, scenografka), Magdalena Gorzelańczyk (aktorka), Grzegorz Jaremko (reżyser), Mirek Kaczmarek (scenograf), Daria Kopiec (reżyserka), Wojciech Kościelniak (reżyser musicalowy, autor librett), Piotr Kruszczyński (dyrektor Teatru Nowego w Poznaniu), Agata Kucińska (aktorka, reżyserka), Jaśmina Polak (aktorka), Jakub Roszkowski (dramaturg, dramatopisarz, reżyser), Justyna Sobczyk (reżyserka, założycielka Teatru 21), Jan Sobolewski (aktor), Magda Szpecht (reżyserka), Grzegorz Wiśniewski (reżyser), Adam Ziajski (reżyser, szef Centrum Rezydencji Teatralnej Scena Robocza w Poznaniu).

Kto zwycięży w tej kategorii dowiemy się 8 stycznia 2019 r.

komentarze
comments powered by Disqus
partnerzy TerazTeatr



^
Twoje sugestie i uwagi