Facebook Tweeter Instagram YouTube

nasze patronaty | kontakt

Skowronek Teatr Telewizji 6.02

powrót
Skowronek Teatr Telewizji 6.02

6 lutego 2018 r. o godz. 20:30 zapraszamy do Teatru Telewizji na spektakl "Skowronek". To sztuka Jeana Anouilha w reżyserii Krzysztofa Zanussiego. Spektakl miał premierę w roku 2000.

Sztuki Jeana Anouilha, podobnie jak dramaty Jeana Giraudoux, na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych należały do żelaznego repertuaru polskich teatrów. „Antygona”, „Skowronek”, „Zaproszenie do zamku”, „Becket, czyli honor Boga” były wystawiane na czołowych scenach. Potem moda na dramat francuski, w tym i Anouilha, przeminęła. Jednak mimo upływu lat jego najwybitniejsze sztuki wciąż bywają źródłem reżyserskich inspiracji i powracają w nowych inscenizacjach. Napisany w 1953 roku „Skowronek” to jeden z najważniejszych dramatów w dorobku autora „Dzikuski”, a zarazem jeden z najlepszych utworów literackich, których bohaterką jest Joanna d'Arc. Postać i dzieje Dziewicy Orleańskiej zostały przypomniane szerokiej publiczności przez głośny film Luca Bessona.
Spektakl Krzysztofa Zanussiego, notabene debiutującego w Teatrze TV, stanowi swoisty komentarz do dzieła Bessona, a jednocześnie odrębną wizję dziejów najsławniejszej francuskiej świętej.

Joanna d'Arc urodziła się około roku 1412 jako najmłodsza córka wieśniaka z Domremy. Trwała wówczas wojna między Francją i Anglią, nazwana później przez historyków stuletnią. Zwycięstwo Anglików było niemal przesądzone, gdyż po ich stronie opowiedzieli się Burgundczycy. Traktat z Troyes z 1420 roku zabraniał delfinowi Karolowi prawa do korony. I właśnie w tym mniej więcej czasie młodziutka Joanna zaczęła słyszeć „głosy”. Należały one – jak twierdziła – m.in. do św. Michała i nakazywały przerażonej analfabetce poderwać rodaków do walki oraz doprowadzić do koronacji następcy tronu, stojącego zresztą na krawędzi bankructwa. Po czym, wbrew wszelkiemu prawdopodobieństwu i rozmaitym przeszkodom, wszystko to się udało. Armia pod wodzą Joanny wyzwoliła Orlean, upokorzyła Anglików pod Patay, a do niedawna zagubiony i bezwolny delfin został królem Karolem VII.

Bohaterska dziewczyna pragnęła kontynuować walkę, lecz świeżo upieczony monarcha był odmiennego zdania. W czasie bitwy pod Compiegne Joanna trafiła do burgundzkiej, a potem brytyjskiej niewoli. Anglicy przekazali ją z kolei sądowi inkwizycyjnemu w Rouen. Karol VIII nie zrobił nic, by jej pomóc. Co gorsza, w chwili najcięższej próby, dziewczyna przestała słyszeć „głosy”, dzięki którym dokonała tego, co wydawało się niemożliwe. Oskarżona o czary, rozpustę i herezję spłonęła na stosie, licząc zaledwie dziewiętnaście lat. W ćwierć wieku później Karol VII zarządził proces rehabilitacyjny. W 1909 roku Dziewica Orleańska została beatyfikowana, a w 1920 – kanonizowana.

Jean Anouilh zbudował fabułę „Skowronka” na koncepcie „teatru w teatrze”. Osią intrygi jest proces, w czasie którego kluczowe fragmenty biografii oskarżonej są odgrywane, by dostarczyć sądowi dowodów jej winy bądź niewinności. Stwarza to intelektualny dystans do przedstawianych wydarzeń, niejako chroni widza przed emocjonalnym zaangażowaniem w akcję. Ten analityczny sposób uprawiania sztuki Krzysztof Zanussi uczynił fundamentem swej inscenizacji. Odgrywane są więc wyjątki z życiorysu Joanny, a także - bardzo wyraźnie

Jean Anouilh zbudował fabułę „Skowronka” na koncepcie „teatru w teatrze”. Osią intrygi jest proces, w czasie którego kluczowe fragmenty biografii oskarżonej są odgrywane, by dostarczyć sądowi dowodów jej winy bądź niewinności. Stwarza to intelektualny dystans do przedstawianych wydarzeń, niejako chroni widza przed emocjonalnym zaangażowaniem w akcję. Ten analityczny sposób uprawiania sztuki Krzysztof Zanussi uczynił fundamentem swej inscenizacji. Odgrywane są więc wyjątki z życiorysu Joanny, a także – bardzo wyraźnie – sam proces. Aktorzy siedzą na scenie wspólnie z widzami, raz nawet pojawia się reżyser, rzucając krótką techniczną uwagę. Mimo tej z góry założonej, podwójnej „sztuczności”, przedstawienie szybko nabiera tempa (świetny montaż!) i niespodziewanej dramaturgii. Duża w tym zasługa umiejętnego operowania światłem i stylizowanej, chóralno-orkiestrowej muzyki, znakomicie podkreślającej kulminacyjne momenty spektaklu.

Największe brawa należą się wszakże aktorom, którzy z godną podziwu naturalnością poruszają się między konkretem telewizyjnego studia a teatralną umownością. Nie zaniedbują przy tym psychologicznej prawdy postaci, pozwalają w pełni wybrzmieć złożonej, religijno-moralnej, humanistycznej i historiozoficznej problematyce tekstu Anouilha. Kinga Preis w roli Joanny tworzy jedną z najlepszych kreacji w swej dotychczasowej karierze; ryzykownie obsadzony (akcent!) Ukrainiec Bohdan S. Stupka doskonale sprawdza się jako cyniczny pragmatyk Warwick; zaś Karol Strasburger udowadnia, że u dobrych reżyserów nawet epizody wychodzą mu lepiej niż dowcipy w teleturniejach. I jeszcze jedno, co fascynuje w debiutanckim telewizyjnym teatrze Krzysztofa Zanussiego. Tragiczne losy Joanny d'Arc, nawet pokawałkowane skalpelem oschłego intelektualisty, wciąż nie przestają poruszać i rozpalać autentycznych emocji.

Szczegóły:
Autor: Jean Anouilh
Scenariusz i reżyseria: Krzysztof Zanussi
Przekład: Jadwiga Kukułczanka
Scenografia: Ewa i Andrzej Przybyłowie
Kostiumy: Ewa i Andrzej Przybyłowie
Muzyka: Wojciech Kilar
Zdjęcia: Edward Kłosiński
Obsada: Kinga Preis (Joanna), Piotr Garlicki (Cauchon), Bohdan S. Stupka (Hrabia Warwick), Jan Prochyra (Inkwizytor), Szymon Bobrowski (Promotor), Paweł Kowalski (Brat Ladvenu), Jacek Poniedziałek (Karol), Teresa Marczewska (Królowa Yolanda), Magdalena Warzecha (Młoda Królowa), Viola Arlak (Agnieszka), Sławomir Orzechowski (Konstabl), Kuba Abrahamowicz (Arcybiskup), Eugeniusz Priwieziencew (Ojciec), Stanisława Celińska (Matka), Wojciech Kowman (Brat), Karol Strasburger (Beaudricourt), Maciej Wierzbicki (Le Hire), Marcin Dorociński (Kat), Maciej Marczewski (Paź), Mariusz Ponikiewski (Żołnierz)
czas: 90 min.

Emisja: 6.02.2018, TVP Kultura, godz. 20:30

komentarze
comments powered by Disqus
aktualności

więcej

partnerzy TerazTeatr



^
Twoje sugestie i uwagi